Strona główna Aktualności NIO partnerem międzynarodowego projektu LUMINA. Sztuczna inteligencja i „cyfrowe bliźniaki” mają wspierać diagnostykę i personalizację leczenia raka płuca
NIO partnerem międzynarodowego projektu LUMINA. Sztuczna inteligencja i „cyfrowe bliźniaki” mają wspierać diagnostykę i personalizację leczenia raka płuca

Narodowy Instytut Onkologii im. Marii Skłodowskiej-Curie – Państwowy Instytut Badawczy w Warszawie jest partnerem międzynarodowego konsorcjum realizującego projekt LUMINA, którego celem jest opracowanie nowej generacji narzędzi wykorzystujących sztuczną inteligencję do wspomagania diagnostyki i leczenia raka płuca. Projekt uzyskał 4 mln euro dofinansowania z Europejskiej Rady ds. Innowacji (EIC) w ramach prestiżowego programu EIC Pathfinder Challenges. Pracami projektowymi ze strony NIO-PIB kieruje dr hab. n. med. Magdalena Knetki-Wróblewska z Kliniki Nowotworów Płuca i Klatki Piersiowej.

Udział Narodowego Instytutu Onkologii w projekcie LUMINA obejmuje wykorzystanie wiedzy i doświadczenia klinicznego w diagnostyce i leczeniu raka płuca oraz pracę z rzeczywistymi danymi klinicznymi. NIO wnosi również kompetencje dotyczące zarządzania danymi medycznymi, kwestii etycznych i zgodności z wymaganiami regulacyjnymi. Współpraca specjalistów z ośrodków klinicznych i zespołów rozwijających technologie sztucznej inteligencji ma stworzyć podstawy rozwiązań, które w przyszłości będą wspierać podejmowanie bardziej precyzyjnych decyzji diagnostycznych i terapeutycznych.

Cyfrowy bliźniak pacjenta – nowa koncepcja w diagnostyce i leczeniu raka płuca

Projekt LUMINA (Lung Modeling and Intelligence for Advanced Care: A Digital Twin Approach to Lung Cancer Diagnosis and Treatment) zakłada opracowanie indywidualnych „cyfrowych bliźniaków” płuc pacjentów, czyli modeli cyfrowych pozwalających odwzorowywać dynamikę wzrostu nowotworu, przewidywać przebieg choroby oraz wspierać dobór leczenia dostosowanego do konkretnego pacjenta.

- Rozwiązanie będzie łączyć techniki generatywnej sztucznej inteligencji z wiedzą medyczną dotyczącą diagnostyki i terapii raka płuca. Celem jest przełożenie zaawansowanych technologii obliczeniowych na narzędzia, które w przyszłości będą mogły znaleźć zastosowanie w praktyce klinicznej – wyjaśnia dr hab. n. med. Magdalena Knetki-Wróblewska - Dzięki analizie danych obrazowych i klinicznych gromadzonych na kolejnych etapach choroby lekarze mają zyskać możliwość podejmowania bardziej proaktywnych, spersonalizowanych i opartych na danych decyzji dotyczących diagnostyki, monitorowania stanu pacjenta oraz wyboru leczenia – dodaje ekspertka

Od danych klinicznych do przewidywania przebiegu choroby

Rak płuca jest często rozpoznawany w zaawansowanym stadium. Jednym z największych wyzwań pozostaje możliwość przewidywania rozwoju choroby.

Podejmowanie decyzji terapeutycznych może być również szczególnie trudne w przypadku rzadkich sytuacji klinicznych, które nie odpowiadają standardowym schematom postępowania i dla których dostępne wytyczne nie wskazują jednoznacznego wyboru leczenia.

Projekt LUMINA ma pomóc w rozwiązaniu tych problemów poprzez modelowanie przebiegu choroby w czasie oraz opracowywanie modeli rokowniczych, które będą mogły wspierać lekarzy w planowaniu dalszej diagnostyki, obserwacji i terapii.

Podstawą opracowywanego rozwiązania jest architektura sztucznej inteligencji wykorzystująca mechanizmy uwagi (attention-based AI), umożliwiająca łączenie danych pochodzących z różnych źródeł i etapów leczenia.

Analizowane będą między innymi wyniki tomografii komputerowej, elektroniczna dokumentacja medyczna, wyniki badań laboratoryjnych oraz informacje o dotychczasowym leczeniu. Ich integracja ma umożliwić modelowanie wzrostu nowotworu i indywidualnej odpowiedzi na terapię, a tym samym ograniczać obecne luki w wiedzy dotyczącej przebiegu raka płuca.

Dane około 4 tysięcy pacjentów podstawą projektu

Jednym z kluczowych elementów LUMINA jest wykorzystanie rzeczywistych danych klinicznych pochodzących z ośrodków medycznych w różnych krajach.

Punktem wyjścia będzie zbiór danych obejmujący około 4 tys. pacjentów z placówek medycznych w Danii, Włoszech, Polsce i Korei Południowej.

W kolejnych etapach projektu planowane jest rozszerzenie tego zbioru do ponad 10 tys. przypadków, między innymi dzięki wykorzystaniu technik generowania danych syntetycznych.

Tak szeroka baza informacji ma umożliwić opracowanie modeli uwzględniających różnorodność przebiegu choroby, charakterystykę pacjentów oraz stosowane strategie leczenia.

Od badań naukowych do przyszłych zastosowań klinicznych

Międzynarodowe konsorcjum podkreśla, że ambicją projektu LUMINA jest wyjście poza etap opracowania koncepcji i stworzenie naukowych oraz technologicznych podstaw innowacji, która w przyszłości mogłaby znacząco zmienić sposób diagnozowania i leczenia raka płuca.

– Dofinansowanie, które właśnie otrzymaliśmy, jest dopiero pierwszym z kilku etapów na drodze do opracowania rozwiązania, które – jeśli prace będą przebiegały pomyślnie – może zostać wdrożone i znacząco poprawić leczenie raka płuca w perspektywie 10–15 lat – podkreśla prof. Izabela Ewa Nielsen z Aalborg University, koordynatorka projektu LUMINA i menedżerka portfela projektowego

Projekt realizowany będzie w latach 2026–2030. Jego celem jest opracowanie i walidacja prototypowych rozwiązań, które w kolejnych etapach rozwoju technologii będą mogły stanowić podstawę narzędzi wspomagających decyzje kliniczne.
 
LUMINA – informacje o projekcie

Finansowanie

Projekt realizowany jest w ramach EIC Pathfinder Challenges, w obszarze „Generative-AI based agents to revolutionise medical diagnosis and treatment of cancer”. 

LUMINA jest jednym z siedmiu projektów, które otrzymały finansowanie w tym obszarze, wybranych spośród 219 zgłoszonych wniosków. Łączna pula środków przeznaczonych na ten obszar wynosi 30 mln euro, z czego 4 mln euro przyznano projektowi LUMINA.

Okres realizacji: 2026–2030 (48 miesięcy).

Koordynator: Aalborg University, Dania.

Partnerzy konsorcjum:
•  Aalborg University (AAU), Dania – koordynator projektu i menedżer portfela projektowego;
•  Humanitas Research Hospital / Humanitas AI Center (ICH), Włochy;
•  Politecnico di Milano (POLIMI), Włochy;
•  Politechnika Krakowska (PK), Polska;
•  Narodowy Instytut Onkologii im. Marii Skłodowskiej-Curie – Państwowy Instytut Badawczy (NIO-PIB), Polska;
•  Region Hovedstaden, Region Stołeczny Danii (REGIONH), Dania.

Główne działania zaplanowane w projekcie:

• Gromadzenie i przygotowanie danych klinicznych pochodzących z różnych ośrodków medycznych.
•  Opracowanie platformy umożliwiającej integrację wielu rodzajów danych.
•  Budowa cyfrowych bliźniaków pozwalających przewidywać progresję choroby i odpowiedź na leczenie.
• Walidacja poszczególnych elementów prototypu w kontrolowanych warunkach laboratoryjnych.
• Integracja zweryfikowanych modułów w ramach otwartej platformy i opracowanie funkcjonalnych prototypów.
•   Upowszechnianie wyników badań oraz planowanie dalszych etapów rozwoju i przyszłego wdrażania opracowanych rozwiązań.

Informacja o finansowaniu

Projekt finansowany przez Unię Europejską. Wyrażone poglądy i opinie są wyłącznie poglądami i opiniami autorów i niekoniecznie odzwierciedlają stanowisko Unii Europejskiej ani Agencji Wykonawczej Europejskiej Rady ds. Innowacji i MŚP (EISMEA). Unia Europejska ani instytucja przyznająca finansowanie nie ponoszą za nie odpowiedzialności.




Szukaj artykułów, wpisów, stron…

Brak wyników wyszukiwania